Przedsiębiorczość. Lekcja życia i lekcja przyszłości

Kiedy blisko trzy lata temu wchodziły w życie przepisy usuwające z półek szkolnych sklepików słodkie bułki i inne niezdrowe produkty, komentatorzy półżartem sugerowali, że wpłynie to na wzrost przedsiębiorczości młodych ludzi, którzy będą przemycać drożdżówki i czipsy do szkół.

Kacper Nosarzewski, ekspert Instytutu Wolności, członek zarządu 4CF Strategic Foresight

Jakkolwiek wizja osoby przedsiębiorczej zawarta w takiej prognozie jest może nieco dwuznaczna, wyraża się w niej ważne założenie, że dzieci i młodzież umieją radzić sobie z przeszkodami ekonomicznymi i że będą w stanie własną przedsiębiorczością poprawić rzeczywistość, która nie odpowiada ich oczekiwaniom.
Skoro wierzymy w rynkowe zdolności młodzieży szkolnej i jej racjonalność, to co sprawia, że po zakończeniu edukacji wielu Polaków nie radzi sobie jednak zbyt dobrze z zarządzaniem domowymi finansami i nie potrafi dokonać dobrych wyborów zawodowych lub biznesowych?

W tym samym czasie odbywałem pierwsze rozmowy z dyrektorami szkół, którzy odpowiedzieli na zaproszenie Instytutu Wolności i zgodzili się współtworzyć nowy poradnik, przedstawiający najlepsze wypróbowane praktyki, nakierowane na podnoszenie kompetencji przedsiębiorczych uczniów. Zaciekawiło mnie, że moi rozmówcy nie skupiali się na wiedzy ekonomicznej, ani na nauczaniu przedmiotowym, ale przedstawiali przykłady dzielenia się z uczniami odpowiedzialnością za sprawy życia szkoły, umożliwienia im realizacji własnych projektów lub wychodzenia poza mury szkoły w poszukiwaniu przedsiębiorczych inspiracji. Dzięki doświadczeniom tamtych rozmówców udało nam się wypracować poradnik dla dyrektorów, po który już niedługo potem chętnie sięgnęli dyrektorzy szkół zarówno w metropoliach, jak i w małych miastach oraz wsiach.

Na podstawie prowadzonych w Polsce i na świecie badań na temat osobowości przedsiębiorczej zidentyfikowaliśmy też pełen wachlarz umiejętności i cech, które przekładają się na przedsiębiorcze działania i powodzenie w nich.

Najpierw jednak Instytut Wolności z pomocą ekspertów przeprowadził analizę podręczników do nauczania Podstaw przedsiębiorczości, która przekonała nas o tym, jak wybiórcze i ubogie przygotowanie do życia gospodarczego zyskaliby uczniowie, gdyby uczyli się o nim tylko z książek. Na podstawie prowadzonych w Polsce i na świecie badań na temat osobowości przedsiębiorczej zidentyfikowaliśmy też pełen wachlarz umiejętności i cech, które przekładają się na przedsiębiorcze działania i powodzenie w nich. Wiele z tych kompetencji kształtowanych jest w szkole, ale nie na lekcjach, tylko w czasie przerw, wycieczek, zawodów, konkursów oraz innych wydarzeń szkolnych. Tak samo jest w życiu – przedsiębiorczość nie ogranicza się do kompetencji zawodowych i wiedzy ekonomiczno-prawniczej, ale pozwala w każdej dziedzinie życia osiągać dobre wyniki przez optymalizację kosztów, twórczą współpracę i umiejętność konsekwentnego dążenia do wyznaczonych celów.

Nieodłącznym elementem postawy przedsiębiorczej jest racjonalne planowanie i umiejętność dostosowywania planów do zmieniających się warunków w otoczeniu. W grudniu ubiegłego roku, w toku debaty wizjonerskiej zorganizowanej przez Fundację Rozwoju Systemu Edukacji rozmawiałem z przedstawicielami najważniejszych polskich edukacyjnych ośrodków analitycznych i zgodnie doszliśmy do wniosku, że pewna umiejętność elastycznego odpowiadania na zmiany w otoczeniu, a nawet ich wyprzedzania przez świadomą refleksję nad rozwojem trendów jest kluczową kompetencją, którą muszą posiąść uczniowie polskich szkół – pracownicy i przedsiębiorcy przyszłości. Dlatego w nowym wydaniu przewodnika Przedsiębiorczy w życiu i w szkole dodaliśmy kilka nowych, z polskiego punktu widzenia, metod wpływających na wzrost „kompetencji w dziedzinie przyszłości”.

Aktywizm, myślenie krytyczne i umiejętność współpracy w celu wypracowania odpowiedzi na wyzwania przyszłości przydadzą się uczennicom i uczniom szkół w coraz szybciej zmieniającej się rzeczywistości.

Kompetencje w dziedzinie przyszłości to nowe pojęcie, wprowadzane od kilku lat do świata edukacji i kultury przez UNESCO. Obejmuje umiejętności planowania, myślenia strategicznego i kwestionowania założeń, które przydają się nie tylko w życiu zawodowym lub społecznym, lecz także w kształtowaniu indywidualnego losu. Aktywizm, myślenie krytyczne i umiejętność współpracy w celu wypracowania odpowiedzi na wyzwania przyszłości przydadzą się uczennicom i uczniom szkół w coraz szybciej zmieniającej się rzeczywistości.

W roku szkolnym 2016/2017 rekomendowane w naszym poradniku działania wdroży już ponad dwa tysiące szkół w Polsce. Wszystko wskazuje na to, że w czasie obecnej reformy edukacji przyda się on bardzo nauczycielom i dyrektorom. Podstawa programowa przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości, przedstawiona przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, spotkała się z krytycznym odbiorem między innymi Ministerstwa Rozwoju, który wśród wad projektu wymieniał m.in. brak elementów związanych z praktyką życia gospodarczego, na którą my stawiamy nacisk. Szkoły wciąż mogą zrobić więcej, aby wpoić tę wiedzę, te postawy i te potrzebne w życiu umiejętności uczniom. Tym bardziej zachęcamy wszystkich – rodziców, nauczycieli i dyrektorów szkół do przełamywania schematów i wdrażania innowacji edukacyjnych, które przedstawia nasz poradnik.

Poradnik dla dyrektorów szkół każdego poziomu można pobrać bezpłatnie ze strony przedsiebiorczosc.instytutwolnosci.pl

Wpisz swój adres email

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu przesyłania informacji o aktualnościach, projektach oraz innych informacji o charakterze marketingowym lub edukacyjnym, na zasadach określonych Polityką Prywatności.

 

Newsletter

Zapisz się do newslettera, by otrzymywać najważniejsze wiadomości od Instytutu Wolności

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu przesyłania informacji o aktualnościach, projektach oraz innych informacji o charakterze marketingowym lub edukacyjnym, na zasadach określonych Polityką Prywatności.

 

Newsletter

If you wish to sign up for a newsletter, please provide your details

I hereby agree for processing my personal data in order to send information about news, projects and other marketing or educational information, on the terms set out in the Privacy Policy.

 

I hereby agree for processing my personal data in order to send information about news, projects and other marketing or educational information, on the terms set out in the Privacy Policy.

 

Ich erkläre mein Einverständnis zur Verarbeitung meiner persönlichen Daten zum Zweck der Benachrichtigung über aktuelle Dinge,Projekte sowie andere Informationen mit Marketing- oder Bildungscharakter gemäß den Grundsätzen der Datenschutzerklärung.