Instytut Wolności |Bezpieczna Przyszłość dla Polski |Eskalacja walk na pod Awdijiwką - tło wydarzeń, chronologia, motywy - Instytut Wolności

Eskalacja walk na pod Awdijiwką – tło wydarzeń, chronologia, motywy

Działania wojenne na Ukrainie przybrały skalę niespotykaną od 2015 roku. Wydarzenia z ostatnich dni pokazują, że na Donbasie wystarczy iskra, by ciężkie starcia zostały wznowione i przyniosły kolejne ofiary.

Maciej Piotrowski, Instytut Wolności

Na przełomie stycznia i lutego lokalne potyczki na wschodzie Ukrainy przerodziły się we wzmożone walki przypominające gorące miesiące z 2015 r. W starciach użyto ciężkiej artylerii zakazanej przez porozumienia mińskie, a kontrolowana przez Ukraińców miejscowość Awdijiwka została ostrzelana z użyciem wyrzutni rakietowych Grad. Życie straciło 18 żołnierzy wojsk ukraińskich, a także, według deklaracji tzw. Donieckiej Republiki Ludowej (DNR), od 41 do 58 bojowników. OBWE informuje natomiast, że od 29 stycznia do 9 lutego zginęło 9 cywilów, a 41 zostało rannych. Rosyjska „Nowaja Gazieta” ocenia ogólną liczbę ofiar nawet na 100 osób.

Awdijiwka to 35-tysięczna miejscowość bezpośrednio przylegająca do Doniecka. Według porozumień mińskich z września 2014 i lutego 2015 miasto powinno być w całości kontrolowane przez Ukrainę, jednak strefa przemysłowa miasta (tzw. promzona) jest punktem, w którym wojska ukraińskie stykają się z siłami rosyjskimi i toczą z nimi walki. Ich nasilenie można było zaobserwować już wcześniej, szczególnie w lutym i marcu 2016. Jest to miejsce strategicznie ważne dla konfliktu na Donbasie ze względu na niewielką odległość od centrum Doniecka, możliwość kontrolowania trasy Donieck-Horliwka, ważnej dla manewrowania siłami przez Rosjan, oraz znajdujące się tam obiekty infrastruktury: kombinat koksochemiczny i stację filtrów.

Sytuacja na Donbasie rozwija się dynamicznie od kilku miesięcy. W dniach 18-21 grudnia 2016 i po 13 stycznia 2017 wojska ukraińskie prowadziły tzw. pełzającą ofensywę – lokalne i ograniczone natarcia na miejscowości Switłodarsk i Kalynowe, które wbrew porozumieniom mińskich są kontrolowane przez stronę rosyjską. Siły Zbrojne Ukrainy odniosły taktyczne sukcesy, wypierając swoich przeciwników z niektórych pozycji.

Wydawało się, że wydarzenia w Awdijiwce będą wyglądały podobnie – dojdzie jedynie do lokalnych starć. Jednak 29 stycznia rano pozycje ukraińskie zostały ostrzelane przez stronę rosyjską z użyciem zabronionej artylerii i zaatakowane w okolicach miejscowości Kamianka oraz w strefie przemysłowej Awdijiwki. Od tego momentu doszło do eskalacji działań zbrojnych i starć trwających niemal bez przerwy przez kilka dób z użyciem czołgów oraz ciężkiej artylerii, w tym wyrzutni typu Grad. Była to bezprecedensowa sytuacja – niespotykana właściwie od 2015 roku. W wyniku ostrzałów ucierpieli cywile i budynki mieszkalne, a przede wszystkim unieruchomiona została stacja filtrów i kombinat koksochemiczny. Około 25 tysięcy mieszkańców Awdijiwki znalazło się w sytuacji katastrofy humanitarnej. Miasto na pewien czas zostało odcięte od energii elektrycznej, bieżącej wody i ogrzewania. Zaostrzenie działań przeniosło się również na inne odcinki frontu.

Eksperci rozważają różne przyczyny nasilenia działań zbrojnych. Niektórzy uważają, że była to demonstracyjna odpowiedź Władimira Putina na brak efektów rozmowy telefonicznej z Donaldem Trumpem. Inni wiążą tę sytuację z wizytą Petra Poroszenki w Berlinie – natężenie walk w Donbasie miało go przedstawić jako prezydenta kraju niestabilnego, nie mogącego zapewnić bezpieczeństwa swoich obywateli. Wysuwa się również tezę, według której na eskalacji zależało stronie ukraińskiej chcącej w ten sposób przypomnieć wspólnocie międzynarodowej o panującej sytuacji i zyskać argument przeciwko zniesieniu sankcji. Można się spotkać również z opiniami, że do nasilenia walk wystarczyły czynniki lokalne – ostatnie sukcesy sił ukraińskich miały doprowadzić do zniecierpliwienia rosyjskiego dowództwa, które postanowiło ostrzej niż dotąd zareagować na działania Ukraińców.

Sytuacja wokół Awdijiwki zaczęła się normalizować po 5 lutego, jednak zawieszenie broni było i jest stale przerywane. 12 lutego minęły natomiast dwa lata od zawarcia porozumień w Mińsku (tzw. Mińsk-2), co przypomina, że prawie żadne z podjętych wówczas ustaleń nie zostało do końca wprowadzone w życie, a rosyjsko-ukraiński konflikt zbrojny na Donbasie nie wygasł.

Kalendarium

18-21 grudnia – walki w Switłodarśku

od 13 stycznia – lokalne starcia w okolicach Debalcewa

28 stycznia – rozmowa telefoniczna Donalda Trumpa z Władimirem Putinem

29 stycznia – ostrzał pozycji ukraińskich przez Rosjan; początek eskalacji działań zbrojnych w Awdijiwce

30 stycznia – wizyta Petra Poroszenki w Niemczech; skrócona ze względu na sytuację na froncie ukraińsko-rosyjskim na Donbasie

2 lutego – posiedzenie Rady Bezpieczeństwa ONZ poświęcone konfliktowi na Donbasie

5 lutego – następuje stopniowa stabilizacja sytuacji na froncie ukraińsko-rosyjskim

fot. CC BY-NC-ND 2.0 OSCE-Special-Monitoring-Mission-to-Ukraine
Wpisz swój adres email

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu przesyłania informacji o aktualnościach, projektach oraz innych informacji o charakterze marketingowym lub edukacyjnym, na zasadach określonych Polityką Prywatności.

 

Newsletter

Zapisz się do newslettera, by otrzymywać najważniejsze wiadomości od Instytutu Wolności

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu przesyłania informacji o aktualnościach, projektach oraz innych informacji o charakterze marketingowym lub edukacyjnym, na zasadach określonych Polityką Prywatności.

 

Newsletter

If you wish to sign up for a newsletter, please provide your details

I hereby agree for processing my personal data in order to send information about news, projects and other marketing or educational information, on the terms set out in the Privacy Policy.

 

I hereby agree for processing my personal data in order to send information about news, projects and other marketing or educational information, on the terms set out in the Privacy Policy.

 

Ich erkläre mein Einverständnis zur Verarbeitung meiner persönlichen Daten zum Zweck der Benachrichtigung über aktuelle Dinge,Projekte sowie andere Informationen mit Marketing- oder Bildungscharakter gemäß den Grundsätzen der Datenschutzerklärung.