Kto jest kim w otoczeniu Zełenskiego?

Ekspres Ukraiński nr 26, czerwiec 2019, red. Adrian Purzycki

Administracja Prezydenta sformowana

Nowy prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski wybrał swoich najbliższych współpracowników, którzy będą pracować w Administracji Prezydenta.

Kluczową posadę szefa administracji objął Andrij Bohdan. To bliski współpracownik Zełenskiego od początku jego starań o wejście w politykę, być może nawet współtwórca pomysłu na jego start w wyborach. Bohdan jest też silnie związany z oligarchą Ihorem Kołomojski, którego był osobistym adwokatem i politycznym doradcą. Dwukrotnie, bez sukcesu, startował w wyborach do parlamentu – w 2007 z listy partii Nasza Ukraina Wiktora Juszczenki,  w 2014 z Bloku Petra Poroszenki (ponoć rekomendowany tam przez Kołomojskiego). W latach 2010-14 pracował w rządzie Mykoły Azarowa (Partia Regionów) jako odpowiedzialny za politykę antykorupcyjną. W związku z tym, wielu prawników uważa, że nie może on obejmować państwowych posad wyższego szczebla w związku z ustawą o lustracji. Ekipa Zełenskiego jest innego zdania.

Istotne stanowisko I sekretarza Rady Narodowego Bezpieczeństwa i Obrony objął Ołeksandr Danyliuk – były zastępca szefa administracji prezydenta Petra Poroszenki (2015-16) i minister finansów Ukrainy w rządzie Wołodymyra Hrojsmana (2016-18). Z oboma tymi politykami wszedł później w konflikt. Podczas kampanii prezydenckiej Danyliuk dołączył do sztabu Wołodymyra Zełenskiego.

Znaczną część posad wyznaczanych przez prezydenta objęli pracownicy jego firmy – studia filmowego Kwartał-95. Jeden z najstarszych scenarzystów grupy komediowej Zełenskiego i dyrektor firmy Serhij Szefir został pierwszym pomocnikiem prezydenta (wg doniesień, ma mieć pozycję równą A. Bohdanowi), zastępcami szefa administracji prezydenta zostali producent wykonawczy Kwartału-95 Serhij Trofimow oraz scenarzysta serialu Sługa Narodu Jurij Kostiuk. Menedżer firmy i przyjaciel Zełenskiego ze szkoły, a także założyciel jego partii, Iwan Bakanow został mianowany zastępcą szefa Służby Bezpieczeństwa Ukrainy. W Administracji Prezydenta znalazło się również kilku dotychczasowych PR-owców Zełenskiego m.in. szef kampanii online Mychajło Fedorow oraz Kyrył Tymoszenko (związany również z Ihorem Kołomojskim). Fakt ten pokazuje, że w zespole Zełenskiego kładzie się akcent na polityce informacyjnej i pracy nad wizerunkiem prezydenta. Jest to zrozumiałe w kontekście nadchodzących wyborów parlamentarnych.

Drugą grupą, którą można wyróżnić wśród współpracowników Zełenskiego w Administracji są eksperci, którzy pracowali w jego sztabie przed kampanią. Oprócz wspomnianego Danyliuka są to Rusłan Riaboszapka (ma być odpowiedzialny za politykę antykorupcyjną i organy porządku publicznego), Andrij Herus (łącznik z rządem) i Rusłan Stefanczuk (łącznik z parlamentem). W otoczeniu prezydenta znaleźli się też eksperci niezwiązani z nim wcześniej jak np. Wadym Prystajko, który będzie odpowiadał za sprawy międzynarodowe. Poprzednio pełnił funkcję wiceministra spraw zagranicznych (2014-17) i ambasadora w Kanadzie (2012-14). Głównodowodzącym Sił Zbrojnych został mianowany generał-lejtant Rusłan Chomczak,  wcześniej dowódca Wojsk Lądowych Ukrainy (2016-17), dowódca Sektora B w czasie Antyterrorystycznej Operacji (ATO), w ramach której brał bezpośredni udział w walkach o Iłowajsk.


Polityka zagraniczna Zełenskiego

Pierwszą oficjalną wizytę zagraniczną prezydent Zełenski złoży w Brukseli – tak wynika z oświadczenia kancelarii administracji prezydenta. Zełenski będzie w Brukseli w dniach 4-5 czerwca i spotka się m.in. z przewodniczącym Rady Europejskiej Donaldem Tuskiem, przewodniczącym Komisji Europejskiej Jean-Claude Junckerem oraz sekretarzem generalnym NATO Jensem Stoltenbergiem. Ponadto zaplanowano wstępnie spotkania z pozostałymi wysokimi urzędnikami struktur europejskich i euroatlantyckich. Administracja Prezydenta podkreśliła, że najważniejszym tematem rozmów będzie wojna na wschodzie Ukrainy i możliwości zintensyfikowania współpracy międzynarodowej w celu rozwiązania konfliktu w Donbasie.

31 maja Zełenski spotkał się także z ministrami spraw zagranicznych Polski i Szwecji – Jackiem Czaputowiczem i Margot Wallström. Prezydent podziękował za wsparcie jakiego oba państwa udzielają Ukrainie na arenie międzynarodowej – w zakresie ochrony suwerenności i integralności terytorialnej oraz uwolnienia ukraińskich więźniów przetrzymywanych w Rosji. Dodał także, że „drugim frontem” dla Ukrainy jest „walka z korupcją, ubóstwem i stagnacją gospodarczą”.

Do tematu „dwóch frontów”, na których walczy Ukraina, Zełenski nawiązał także podczas spotkania z senatorem USA Robertem Portmanem (republikanin). Prezydent potwierdził także, że otrzymał zaproszenie do Waszyngtonu ze strony Donalda Trumpa.

Źródło: Obozrevatel ; UNIAN ; Ewropejśka Prawda ; Hromadśke I ; Hromadśke II ;


Zawieszenie kontroli MFW

We wtorek 21 maja do Kijowa przybyła zapowiadana delegacja Międzynarodowego Funduszu Walutowego, aby przeprowadzić kontrolę dotychczasowych postępów reform na Ukrainie i podjąć decyzję dot. przyznania kolejnej transzy pomocy finansowej w wysokości 1,3 mld USD. W związku z podjętą przez premiera Hrojsmana dzień wcześniej decyzją o dymisji, perspektywą przyspieszonych wyborów parlamentarnych oraz dotychczasowym niepowodzeniem reform w wielu obszarach, spekulowano o możliwym odwołaniu misji MFW.

Tymczasem szef departamentu komunikacji zewnętrznej Funduszu Gerry Rice w czwartkowym wystąpieniu uspokoił opinię publiczną, zapewniając, że prace delegacji nie są zagrożone i będą kontynuowane zgodnie z harmonogramem, gdy tylko ukonstytuuje się nowy gabinet rządowy, najprawdopodobniej po wyborach. Jednocześnie po spotkaniu delegacji MFW z prezydentem Zełenskim, obie strony podkreśliły, że są otwarte na dalszą współpracę.

Misja Funduszu dokonała oceny dotychczasowych reform i polityki gospodarczej w możliwym zakresie, między innymi pozytywnie oceniając działania Narodowego Banku Ukrainy, o czym poinformował szef NBU Jakow Smolij. 29 maja delegacja MFW opuściła Kijów, zawieszając prace do czasu powołania nowego rządu, zaś szef misji Funduszu Ron van Roden ocenił jako realistyczną politykę budżetową, podatkową, kredytową oraz finansową Ukrainy.

Źródło: UNIAN ; Hromadśke ;


Dlaczego Poroszenko przegrał wybory?

Krytyka oligarchicznych mediów, zamknięty wizerunek urzędnika, nieudolność sztabu – takie powody porażki w wyborach prezydenckich Petra Poroszenki wymienia Roman Kulczynśki z texty.org.ua.

Były prezydent miał spotkać się z niekorzystnym podejściem mediów oligarchicznych, których właściciele nie byli zainteresowani wspieraniem Poroszenki. Olbrzymia krytyka spotkała go również ze strony mediów rosyjskich. Na jego niekorzyść działała również wolność słowa i popularność tematu korupcji. O ile wcześniej doniesienia o skandalach łapówkarskich były blokowane na poziomie państwowym, to w ostatnich latach: „nawet na lokalnych stronach pisano o korupcji we władzy”. Autor tekstu stwierdza, że w praktyce poziom zjawisk korupcyjnych na Ukrainie spadł, ale mocniej nagłaśniany mocniej niż wcześniej wpływa na Ukraińców. Jako jeden z kluczowych powodów zatrzymania wzrostu poparcia Poroszenki, Kulczynski wskazuje skandal w przemyśle zbrojeniowym. Kulczycki zauważa też, że reformy Poroszenki uderzyły też w duże grupy społeczne korzystające z niejasnego prawa czy też z jego nieprzestrzegania: jak posiadacze nieoclonych samochodów („euro-blachy”), przemytnicy, osoby nieodprowadzające podatków.

Kolejnym czynnikiem wskazanym w tekście jest wykorzystanie przez innych kandydatów w wyborach prezydenckich hasła: „to nie ja jestem dobry, a Poroszenko zły” – swoista postawa „wszyscy chcą bić mistrza”.

Wśród kluczowych błędów Poroszenki wymieniona została zamknięta na komunikację, arogancka postawa, jak określa to Kulczynski: „maska sekretarza partii” i „styl Kuczmy”. Dopiero w ostatnich dniach przez II turą miało to się skutecznie zmienić. Autor artykułu krytykuje też sztab Poroszenki za powolność reakcji i tworzenie armii botów internetowych, którzy stosowali mowę nienawiści wobec dziennikarzy, utrudniając w ten sposób komunikację z mediami.

Źródło: Texty


Saakaszwili wraca na Ukrainę

28 maja prezydent Wołodymyr Zełenski wydał dekret ws. nadania obywatelstwa Ukrainy kilku osobom, na mocy którego m.in. anulowana została decyzja z dn. 26 lipca 2017 r., którą ówczesny prezydent Poroszenko pozbawił obywatelstwa byłego gubernatora Odessy i byłego prezydenta Gruzji Micheila Saakaszwilego.

Nazajutrz po odzyskaniu obywatelstwa Ukrainy Saakaszwili przyleciał do Kijowa samolotem z Warszawy, a w Boryspolu witały go tłumy zwolenników. „Nie przyjechałem, by się na kimkolwiek zemścić lub kogokolwiek karać” – oświadczył Saakaszwili przed kamerami na lotnisku. „Chcę z milionami Ukraińców skorzystać z historycznej szansy – z nowym prezydentem, z nową ekipą, budować nową Ukrainę” – dodał.

Saakaszwili podkreślił także, że jego zdaniem nowy prezydent Ukrainy już udowodnił swoją gotowość do demontażu systemu oligarchicznego na Ukrainie. Saakaszwili co prawda zapowiedział, że nie ma póki co sprecyzowanych ambicji politycznych, jednak już następnego dnia okazało się, że jego partia „Ruch Nowych Sił” przymierza się do startu we wcześniejszych wyborach parlamentarnych 21 lipca br. Zdaniem politologa Wołodymyra Fesenki – politycy ukraińscy nie chcą współpracować z Saakaszwilim ani brać go do swoich zespołów, gdyż jest mało wiarygodny i szybko może przemienić się z sojusznika w konkurenta.

Źródło: Ukrainśka Prawda ; Hromadśke ;


Zniknięcie prezydenckich serwerów

Nowo mianowany szef Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony (w miejsce Ołeksandra Turczynowa) – Ołeksandr Danyliuk, we wtorek 28 maja opublikował na Facebooku nagranie, z którego wynika, że z biura prezydenta Ukrainy wyniesiono całość sprzętu komputerowego, w tym prezydenckie serwery, wszystkie urządzenia komunikacyjne i monitory. Danyliuk pokazuje na filmie wnętrze dwóch pomieszczeń składających się na tzw. situation room, specjalny pokój dowodzenia prezydenta, zapewniający szyfrowaną komunikację i bezpieczeństwo w szczególnych sytuacjach. W pokojach widać ogołocone ściany i puste miejsca z okablowaniem po monitorach, a także puste szafy serwerowe (tzw. racki).

„Oto jak wygląda cywilizowane przekazanie władzy” – komentuje w nagraniu Danyliuk. Nazajutrz po publikacji nagrania Państwowe Biuro Śledcze (Derżawne Biuro Rozsliduwań – organ policyjny ścigający m.in. przestępstwa popełnione przez sędziów, funkcjonariuszy policji oraz przedstawicieli organów państwowych) poinformowało o wszczęciu dochodzenia w sprawie możliwej kradzieży prezydenckich serwerów oraz „utraty dokumentów zawierających tajemnice państwowe, mogącej prowadzić do poważnych konsekwencji”.

Do zarzutów wyniesienia sprzętu i możliwego popełnienia przestępstwa odniósł się Dmytro Szymkiw, były zastępca szefa administracji prezydenta Petra Poroszenki. Wyjaśnił m.in., że sprzęt w situation roomie nie zawierał żadnych tajnych informacji, gdyż nie były one zapisywane ani rejestrowane, miał bowiem służyć jedynie do bieżących telekonferencji i prezentacji danych ze źródeł zewnętrznych w jednym pomieszczeniu. Szymkiw podkreślił, że serwery i monitory służyły tylko usprawnieniu komunikacji, zostały nabyte ze środków prywatnych prezydenta dla wygody jego pracy i stanowiły własność prywatną.

Źródło: Hromadśke ; Ukrainśka Prawda


Wcześniejsze wybory parlamentarne odbędą się 21 lipca

Centralna Komisja Wyborcza Ukrainy (CKW) wydała 24 czerwca dekret, na podstawie którego wyznaczono na 21 lipca 2019 r. termin przyspieszonych wyborów parlamentarnych. Jednocześnie oficjalnie rozpoczęła się rejestracja kandydatów do Rady Najwyższej i tym samym kampania wyborcza. Przewodnicząca CKW Tetiana Slipaczuk oświadczyła, że Komisja jest gotowa do przeprowadzenia wyborów, które i tak miały odbyć się w tym roku, jednak tak krótki termin może oznaczać spore wyzwanie finansowe i nie wiadomo czy organ podoła wszystkim kosztom w terminie. Slipaczuk wymownie zażartowała podczas konferencji prasowej: „Niektóre seriale się już skończyły, mam na myśli „Grę o tron”, nasz serial z wami nadal trwa”.

Prezydent Zełenski 22 maja wezwał Radę Najwyższą do zmiany ordynacji wyborczej poprzez obniżenie progu wyborczego z 5% do 3%, jednak parlament nie uwzględnił wniosku prezydenta w porządku obrad. Tymczasem do Sądu Najwyższego wpłynęły trzy pozwy, w których obywatele domagali się uznania przez Sąd za niezgodne z prawem: rozwiązania parlamentu i  wcześniejszych wyborów. Sąd pozwy odrzucił, uzasadniając że właściwym organem dla rozstrzygnięcia sprawy jest Sąd Konstytucyjny Ukrainy.

Ten ostatni przyjął do rozpoznania skargę złożoną 24 czerwca przez grupę 62 deputowanych do Rady Najwyższej, w której domagają się oni uznania za bezprawne rozwiązania Rady przez prezydenta Zełenskiego. Posiedzenie Sądu w tej sprawie odbędzie się 4 czerwca, ale jak donosi agencja informacyjna UNN, 2/3 spośród sędziów podziela opinię wnioskodawców o niekonstytucyjności prezydenckiej decyzji.

Niezależnie od podjętej w najbliższy wtorek decyzji, politycy rozpoczęli rejestrację komitetów wyborczych – m.in. prezydenckiej partii „Sługa Narodu” na czele której oficjalnie stanął Dmytro Razumkow (w związku z powołaniem na stanowisko zastępcy szefa SBU Iwana Bakanowa, dotychczasowego szefa partii).

Centralna Komisja Wyborcza zarejestrowała także m.in. partię byłego prezydenta, która zmieniła nazwę na Europejska Solidarność a w jej szeregi przyjęto 30 maja jako członka samego Petra Poroszenkę.

Źródło: Hromadśke ; UNIAN I ; UNIAN II ; UNN ; Ukrainśka Prawda ;


Numer przygotowali:

Adrian Purzycki (redaktor prowadzący) – absolwent prawa na Uniwersytecie Jagiellońskim, aplikant adwokacki przy Okręgowej Radzie Adwokackiej w Warszawie. Od 2012 r. zawodowo związany z branżą IT. Interesuje się zastosowaniem nowych technologii (w szczególności sztucznej inteligencji oraz technologii blockchain) w usługach prawniczych i administracji publicznej.

Współpraca: Maciej Piotrowski – ekspert Instytutu Wolności ds. Ukrainy, członek redakcji „Polski w Praktyce”, tłumacz z języka ukraińskiego.


Publikacja finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „DIALOG” w latach 2017-2019.

Ekspres Ukraiński nr 26, czerwiec 2019, red. Adrian Purzycki

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu przesyłania informacji o aktualnościach, projektach oraz innych informacji o charakterze marketingowym lub edukacyjnym, na zasadach określonych Polityką Prywatności.

FreshMail.pl
 

Newsletter

Zapisz się do newslettera, by otrzymywać najważniejsze wiadomości od Instytutu Wolności

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu przesyłania informacji o aktualnościach, projektach oraz innych informacji o charakterze marketingowym lub edukacyjnym, na zasadach określonych Polityką Prywatności.

FreshMail.pl
 

Newsletter

If you wish to sign up for a newsletter, please provide your details

I hereby agree for processing my personal data in order to send information about news, projects and other marketing or educational information, on the terms set out in the Privacy Policy.

FreshMail.pl
 

I hereby agree for processing my personal data in order to send information about news, projects and other marketing or educational information, on the terms set out in the Privacy Policy.

FreshMail.pl
 

Ich erkläre mein Einverständnis zur Verarbeitung meiner persönlichen Daten zum Zweck der Benachrichtigung über aktuelle Dinge,Projekte sowie andere Informationen mit Marketing- oder Bildungscharakter gemäß den Grundsätzen der Datenschutzerklärung.

FreshMail.pl