Co może oznaczać powrót Europy Środkowej? – Andrew Michta

Andrew A. Michta

W Polsce, ale także na Węgrzech i coraz częściej na Słowacji, narodową ideę Europy Środkowej łączy się z politycznym projektem budowy regionalnego ugrupowania wokół Grupy Wyszehradzkiej: Polski, Czech, Węgier i Słowacji.

W takim kształcie projekt ten może przyspieszyć proces regionalizacji obronności w ramach NATO, co zapowiada zmiany w fundamentalnym charakterze stosunków Europy Środkowej z Niemcami. Historyczne zaszłości mogą znów ochłodzić relacje z Berlinem. Powrót do idei Grupy Wyszehradzkiej może służyć wzmocnieniu współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa w Europie Środkowej, ale może też stanowić samospełniającą się przepowiednię. Silniejsza współpraca regionalna pod szerszym patronatem NATO to pożądane zjawisko, ale regionalizacja, która zwiększa dystans między sojusznikami, osłabi już i tak wątły konsensus w kwestii sojuszniczej solidarności. Jeśli regionalizacja obronności w Europie spowoduje zwiększenie dystansu między „starą” i „nową” Europą, dzisiejsza Mitteleuropa może przerodzić się w nową Zwischeneuropę, bardziej podatną na naciski Rosji. Gdy NATO staje w obliczu rosnącego zagrożenia ze Wschodu, Europa zaczyna dzielić się wzdłuż linii historycznych interesów narodowych. Tymczasem Berlin i Bruksela robią niewiele, aby przeciwdziałać panującemu w Europie Środkowej poczuciu bezbronności; wręcz przeciwnie, Niemcy nadal sprzeciwiają się stałej obecności USA i NATO w krajach bałtyckich, Polsce i Rumunii.

Przygotowując się do szczytu w Warszawie, NATO pozostaje w stanie politycznych zawirowań. Obecne podziały sugerują, iż o przyszłym kształcie Europy może zadecydować wyłaniająca się właśnie trójdzielność: „stara Europa”, obejmująca większość państw, które w latach 1945–1990 były szeroko rozumiane jako Zachód; Europa „pomiędzy”, jeszcze nazywana „Europą Centralną” lub „Europą Centralną i krajami bałtyckimi”, ale coraz częściej spychana do środkowej pozycji; oraz Europa Wschodnia, leżąca na Wschodzie za „czerwoną linią” NATO, gdzie ekspansja i konsolidacja wpływów Moskwy w krajach takich jak Ukraina, Białoruś i Mołdawia nabiera prędkości i prawdopodobnie będzie się utrzymywać pomimo protestów ze strony Stanów Zjednoczonych i Unii Europejskiej.

Spisując dzieje ostatniego ćwierćwiecza, historycy prawdopodobnie uznają ideę Europy cieszącej się „jednością, wolnością i pokojem” za wyraz szlachetnego porywu przesiąkniętego amerykańskim liberalnym internacjonalizmem zmieszanym ze sporą dawką naiwności. Europa znów boryka się z problemami geopolitycznymi nie dlatego, że zapomniała o historii, ale dlatego, że nauczyła się jej tak dobrze, że echa minionej epoki ograniczają jej obecne wybory polityczne. W najgorszym scenariuszu proces ten może obudzić upiory z przeszłości, które miały już nigdy nie powrócić.

Całość tekstu na: https://andrewmichta.salon24.pl/707961,co-oznaczac-moze-powrot-europy-srodkowej

Artykuł ukazał się pierwotnie w The American Interest, tłum. ©Salon24.pl S.A.

Andrew A. Michta

U.S. Naval War College

Wpisz swój adres email

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu przesyłania informacji o aktualnościach, projektach oraz innych informacji o charakterze marketingowym lub edukacyjnym, na zasadach określonych Polityką Prywatności.

 

Newsletter

Zapisz się do newslettera, by otrzymywać najważniejsze wiadomości od Instytutu Wolności

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu przesyłania informacji o aktualnościach, projektach oraz innych informacji o charakterze marketingowym lub edukacyjnym, na zasadach określonych Polityką Prywatności.

 

Newsletter

If you wish to sign up for a newsletter, please provide your details

I hereby agree for processing my personal data in order to send information about news, projects and other marketing or educational information, on the terms set out in the Privacy Policy.

 

I hereby agree for processing my personal data in order to send information about news, projects and other marketing or educational information, on the terms set out in the Privacy Policy.

 

Ich erkläre mein Einverständnis zur Verarbeitung meiner persönlichen Daten zum Zweck der Benachrichtigung über aktuelle Dinge,Projekte sowie andere Informationen mit Marketing- oder Bildungscharakter gemäß den Grundsätzen der Datenschutzerklärung.