Jak zmienia się Turcja? Spór tradycji z nowoczesnością.

Od 12 lat mieszkam w Alanyi nad Morzem Śródziemnym. Co roku spędza tu wakacje setki tysięcy Europejczyków. Obserwuję więc Turcję z perspektywy tego niemal 300 tysięcznego rozwijającego się miasta turystycznego, a także podróży po dużych miastach na zachodzie kraju, na wschodzie czy w centralnej Anatolii.

Agata Bromberek – autorka bloga www.tur-tur.pl

To kraj pełen kontrastów, łączący Wschód i Zachód, Europę i Azję, tradycję i nowoczesność, religię i laickość. Rozumieć Turcję to znaczy zaakceptować te kontrasty i wynikające z nich zarówno kulturowe bogactwo, jak i jednocześnie problemy i spory.

Zmiany społeczne w ciągu tych 12 lat mojego życia w Turcji są widoczne gołym okiem i robią niesamowite wrażenie. W pierwszych latach mojego pobytu w Alanyi mieszkało kilkakrotnie mniej ludzi. Poza sezonem ulice zamierały. W jego trakcie w sklepach i restauracjach widoczni byli głównie mężczyźni. Kobietom po prostu nie wypadało naganiać turystów. Wiele z nich z wyboru nie pracowało. Ubierały się zresztą bardziej konserwatywnie na modłę islamską z charakterystycznymi chustami zakrywającymi głowy. Dziś moda zrobiła się kolorowa i zróżnicowana. Religijne kobiety w chustach – niegdyś spychane na społeczny margines – są widoczne, uczą się, pracują. Przeplatają się z Turczynkami ubranymi po „europejsku”. Młodzież studiująca na dwóch nowych uczelniach ubiera się i zachowuje po podobnie jak ich rówieśnicy w Europie, wyjeżdża na wymiany za granicę. Dawne różnice pomiędzy Europą a Turcją zniknęły.

Rośnie zarabiająca i konsumująca klasa średnia, która całkiem niedawno po prostu nie istniała. Coraz więcej Turków ma stałe, regularne przychody. Zaczęli podróżować; bilety lotnicze staniały, tak jak i zagraniczne wczasy. Stać więc ich na urozmaicanie wolnego czasu w formie europejskich city breaks czy wakacji w innych rejonach świata. Niegdyś skupieni tylko na Turcji, niechętni do poznawania świata, otworzyli się na jego odmienność. Nawet mieszkańcy małych wiosek na wschodzie mają szansę po raz pierwszy w życiu wsiąść do samolotu by odwiedzić swoich krewnych.

Sport – niegdyś zaniedbywany – powoli zyskuje zwolenników. Zdrowy tryb życia, bieganie, rozmaite odmiany fitnessu zdobywają kolejne rzesze fanów. Odnajdują się w tym zarówno konserwatywne osoby uczestniczące na przykład w zajęciach tylko dla kobiet, jak i te nowoczesne.

Powszechny dostęp do Internetu zrewolucjonizował tureckie życie. Wielu Turków prowadzi drobne biznesy poprzez media społecznościowe, adaptując je do swoich zwyczajów i dopasowując do zróżnicowanych grup docelowych. Sektor bankowy, służba zdrowia, edukacja, karmią się nowinkami technologicznymi tworząc rozwiązania nierzadko zaskakujące Europejczyka. Często słyszę o mieszkańcach małych wiosek, którzy dzięki globalnej sieci rozwinęli rodzinne firmy, prowadzą międzynarodowy handel, podróżują w interesach po całym świecie. Zresztą kontrast pomiędzy zacofaną religijną wsią a nowoczesnymi laickimi miastami który dzielił tureckie społeczeństwo przez lata, zwany też podziałem na „białą” i „czarną” Turcję, maleje.

Także życie obcokrajowca w Turcji jest dużo prostsze niż kiedyś. Szacuje się, że w Alanyi mieszka około 40-50 tys. obcokrajowców z całego świata. Jesteśmy tu widoczni i szanowani, a wyrobienie pozwolenia na pobyt i pracę w Turcji, kiedyś droga przez mękę, robi się coraz prostsze.

Owszem, Turcja nadal pozostaje krajem odmiennym od Europy. W końcu geograficznie jesteśmy w Azji. Panują tu inne obyczaje, inna kultura i religia. Turcy zapewne też zawsze pozostaną podzieleni, zróżnicowani, pełni sprzeczności – co przejawia się choćby w wielu politycznych sporach. Chyba to właśnie jest najbardziej typowe i jednocześnie wyjątkowe w tym 75-milionowym społeczeństwie.

Agata Bromberek – kulturoznawca, autorka bloga www.tur-tur.pl i książki „Turcja. Półprzewodnik obyczajowy”

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu przesyłania informacji o aktualnościach, projektach oraz innych informacji o charakterze marketingowym lub edukacyjnym, na zasadach określonych Polityką Prywatności.

FreshMail.pl
 

Newsletter

Zapisz się do newslettera, by otrzymywać najważniejsze wiadomości od Instytutu Wolności

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu przesyłania informacji o aktualnościach, projektach oraz innych informacji o charakterze marketingowym lub edukacyjnym, na zasadach określonych Polityką Prywatności.

FreshMail.pl
 

Newsletter

If you wish to sign up for a newsletter, please provide your details

I hereby agree for processing my personal data in order to send information about news, projects and other marketing or educational information, on the terms set out in the Privacy Policy.

FreshMail.pl
 

I hereby agree for processing my personal data in order to send information about news, projects and other marketing or educational information, on the terms set out in the Privacy Policy.

FreshMail.pl
 

Ich erkläre mein Einverständnis zur Verarbeitung meiner persönlichen Daten zum Zweck der Benachrichtigung über aktuelle Dinge,Projekte sowie andere Informationen mit Marketing- oder Bildungscharakter gemäß den Grundsätzen der Datenschutzerklärung.

FreshMail.pl